ساخت سیم سیار در منزل

خیلی از استفاده هایی که ما ازا ابزار برقی داریم در پروژه ها است و در پروژه ها هم دسترسی به پریز برق آسان نیست و ناچار به استفاده از کابل هایی برای انتقال برق به محلی هستیم که نیازمند استفاده از ابزاریم.

سیم سیار ابزاری برای انتقال طولانی تر و با نرمش بیشتر برق از پریز و یا منبع برق ثابت به ابزار یا مصرف کننده برق است. سیم سیار (کابل سیار) از یک کابل با متراژ مشخص و دو سر تشکیل شده است.

یک سر مجهز به دو شاخه (نری) یا هر نوع کانکتور دیگر برای اتصال به پریز یا فیوز و سر دیگر آن به یک یا چند پریز (مادگی) متصل است.

برای دسترسی به بهترین سیم و کابل میتوانید از سیم و کابل مغان خرید کنید.

سیم یار یا کابل سیار؟

واژه سیم سیار یک واژه رواج یافته بین عوام و متأسفانه اکثر متخصصین هست و از دیدگاه ایمنی نمی توان از سیم برای چنین کاری استفاده کرد. برای این منظور استفاده از کابل با طول، مقطع و کد استاندارد مناسب توصیه می شود.

چگونه سیم (کابل) سیار مناسب کارمان بسازیم؟

کابل سیار باید متناسب با کارمان و ابزارهای برقی که استفاده می کنیم محاسبه و ساخته شود؛ بنابراین ابتدا با توجه به نوع کارمان طول کابل را انتخاب می کنیم و سپس با توجه به مؤلفه های دیگر که در ادامه توضیح خواهیم داد کابل مناسب را انتخاب خواهیم کرد.

چه نوع و چه جنس از کابل برای ساخت کابل سیار مناسب است؟

کابل های برق (در ولتاژ پایین) در دو نوع کلی مفتولی و افشان تولید می شوند. در کابل های مفتولی از مفتول های مسی یا آلیاژی استفاده می شود و موارد استفاده آن به دلیل نداشتن نرمش فیزیکی خاص است.

این نوع کابل های مفتولی به همین دلیل برای کابل سیار برق که دائماً نیاز به جابجایی و انعطاف دارد توصیه نمی شود.

کابل های افشان اما به دلیل استفاده از سیم های مسی نازک تابیده شده با هم خاصیت انعطاف پذیری بسیار بالایی دارند و برای ساخت کابل سیار برق بسیار مناسب است.

در خرید کابل می توانید کدها و اعدادی را روی کابل ها ببینید که هرنیم متر یک بار روی کابل ها چاپ شده اند. می توان با خواندن کدهایی که روی کابل ها درج می شود به شیوه ساخت آن ها و استاندارهایی که در آن ها به کار برده شده است پی برد.

مثلاً کابل NYY-J یک کابل مسی افشان با روکش و عایق PVC هماره با یک رشته سیم ارت (به رنگ سبز و زرد) است که قابلیت استفاده در محیط های خشک و مرطوب را با قابلیت انعطاف بالا را دارد.

و یا کابل با کد NYY-0 همین مشخصات را دارد اما بدون یک رشته سیم ارت. اعداد بعدی نیز سطح مقطع، تعداد رشته در کابل و بعضی استانداردهای دیگر را نشان می دهند.

توضیحات فارسی این علائم به وفور در اینترنت موجود است و با یک گوگل کردن ساده اطلاعات کامل آن را خواهید داشت.

البته تمام فروشگاه های صنعتی سیم و کابل انواع مناسب سیم سیار را دارند و معمولا نیار به اینقدر دقیق شدن ندارید.

مشخصات ظاهری یک کابل مناسب برای کابل سیار

با بررسی مشخصات ظاهری و انجام تست هایی ساده و کوتاه می شود تا حد زیادی به کیفیت کابل خریداری شده پی برد. از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

هموار و صاف بودن ظاهر کابل بدون موج و تورفتگی در لایه بیرونی کابل

 وجود علامت و کدگذاری روی کابل بافاصله حداقل 550 میلی متر

در مقطع برش کابل عایق باید کاملاً یکسان دور سیم ها قرار گرفته باشد

عایق سیم ها باید به صورت یکسره و نه به صورت تکه تکه جدا شود

ضخامت روکش کابل یا عایق سیم نباید از حد استاندارد کمتر یا بیشتر باشد

مغزی رشته های سیم حتماً باید مس باشد. با توجه به گران شدن مس در بازار تولیدکنندگان زیادی اقدام به استفاده از رشته ها آلومینیومی روکش شده با مس کرده اند که خلاف استاندارد و بسیار خطرناک هست.

روش تشخیص کابل مس واقعی از تقلبی

آلومینیوم روکش شده با مس با توجه به گرانی مس و منفعت طلبی بسیاری از تولیدکنندگان در بازار زیاد شده است.

استفاده از این کابل ها به جای کابل مسی تمام معادلات محاسبه شده برای کابل را از بین می برد و خطر آتش سوزی یا از بین رفتن ابزار را بسیار افزایش خواهد داد.

برای تست این مورد دقت کنید که مغزی یا هادی مسی کابل باید کاملاً شفاف و درخشان باشد و هرگونه اکسید یا سیاه شدگی روی سیم ها نباید وجود داشته باشد. همچنین این هادی با چندین بار خم و راست شدن باید کاملاً انعطاف پذیر بوده و از رشته های هادی جدا نشوند.

روش مؤثر و بسیار ساده دیگر استفاده از شعله فندک است؛ قسمت هادی سیم را با حرارت فندک گرم کنید اگر پس از داغ شدن رنگ آن تغییر کرد و رشته های سیم حالت ترد و شکننده پیدا کردند مطمئن شوید که این سیم تقلبی بوده و روکش شده با مس هست.

انتخاب تعداد سیم در کابل برای ساخت کابل سیار برق

روش تشخیص کابل مس واقعی از تقلب

هر کابل از یک یا چند عدد سیم روکش شده تشکیل شده . توصیه می شود اگر از منبع تک فاز استفاده می کند از کابل سه رشته و اگر منبع سه فاز است از کابل دو زوج یا چهار رشته و یا پنج رشته ( درصورت نیاز به نول) استفاده کنید.

در هر دو حالت یکی از رشته ها به منظور استفاده از سیستم ارتینگ (به رنگ ترکیبی سبز و زرد) مورد استفاده قرار می گیرد.

بنابراین برای تکفاز کابل سه رشته و برای سه فاز کابل پنج رشته انتخاب کنید.

در بسیاری از پروژه ها و حتی خانه ها سیم ارت و سیستم اتصال زمین وجود ندارد و شما می توانید از کابل دو رشته یا در اصطلاح تک زوج هم استفاده کنید.

چگونه طول مناسب کابل سیار را انتخاب کنیم؟

طول مناسب کابل سیار کاملاً وابسته به نوع کاربری استادکاراست. برای کارهای نجاری و نصب، کابل سیار با طول 6 تا 12 متر بسیار رایج و پرکاربرد است. نکته ای که در طول کابل باید مورد توجه قرار گیرد رابطه مستقیم طول کابل با افت ولتاژ است.

هر چه طول کابل بیشتر باشد افت ولتاژ انتهای کابل سیار برق بیشترمی شود.

توضیح علمی و مهندسی این مبحث در این نوشته نمی گنجد اما به عنوان مثال می توان گفت یک کابل 1.5*2 میلی متر مربع با هادی مسی که جریان 10 آمپر از آن عبور می کند (در دمای نرمال و در هوای آزاد) به ازای هر متر از طول کابل 0.29 ولت افت ولتاژ ایجاد می شود؛ یعنی اگر طول کابل 10 متر باشد شاهد افت ولتاژ تقریباً 3 ولتی در انتهای کابل سیار هستیم!

به بیانی ساده تر از اگر در پریز 220 ولت داشته باشیم (این عدد معمولاً بیشتر است) در انتهای کابل سیار 10 متری اگر مثلاً از یک فارسی بر با مصرف 10 آمپر استفاده کنیم، ولتاژی که به فارسی بر می رسد 217 ولت است.

عواملی چون گرمای محیط، تعداد سیم های درون کابل، جنس و چینش سیم های کابل و… روی این افت تأثیرگذار هست که برای متراژهای پایین می توان تا حدودی از این وارد صرف نظر کرد.